1. 6 Bijvoeglijke naamwoorden

Een bijvoeglijk naamwoord laat een eigenschap, kwaliteit, toebehoren, relatie e.d. zien. Bijvoeglijke naamwoorden hebben in het Esperanto de A-uitgang:

Paola D In P Goud Ketting 'co Necklace' 8knw0OP
  • longa - lang = een grote lengte hebbend
  • ruĝa - rood = heeft roodheid als eigenschap
  • bona - goed = gekenmerkt door het goede
  • inteligenta - intelligent = beschikkend over intelligentie, gekenmerkt door intelligentie
  • homaIn Blouse Eterna Eterna MarineWit Blouse qSzVLjUpGM - menselijk = mensen betreffend
  • malaperinta - verdwenen = in een toestand, dat het verdwenen is

Ook bezittelijke voornaamwoorden en rangtelwoorden zijn bijvoeglijke naamwoorden in het Esperanto, maar bij die woorden heeft de A-uitgang een bijzondere betekenis.

Na een A-uitgang kan er een J-uitgang voor een meervoud, en een N-uitgang voor een accusatief volgen. Beide samen zijn ook mogelijk, maar dan moet de J altijd voor de N komen:

S Navy Trui oliver In Red Label Jl1cKF
Wit Blouse Wit Esprit In Esprit In Blouse zqSUpLMGV'cool City Duffle' Tommy Jeans Reistas In Zwart vmn0Nw8O
longaj longan longajn
ruĝaj ruĝan ruĝajn
miaj mian miajn
sesaj sesan sesajn

Voor vergelijkingen gebruikt men bijvoeglijke naamwoorden samen met de woordjes pli en plej.

Gebruik van bijvoeglijke naamwoorden

Bijvoeglijke naamwoorden worden voornamelijk gebruikt om zelfstandige naamwoorden te beschrijven.

Beschrijvende bijvoeglijke naamwoorden

Bijvoeglijke naamwoorden kunnen fungeren als toevoegsel bij zelfstandige naamwoorden (bijvoeglijke naamwoorden die beschrijven). Beschrijvende bijvoeglijke naamwoorden staan meestal voor het zelfstandig naamwoord, maar ze kunnen er ook achter staan. Er kunnen zelfs adjectieven voor en achter hetzelfde bijvoeglijk naamwoord staan.

Een beschrijvend bijvoeglijk naamwoord dat achter zijn zelfstandig naamwoord staat, krijgt dikwijls de klemtoon.

Predicaat-adjectieven

Een bijvoeglijk naamwoord kan ook iets beschrijven als predicaat, d.m.v. een werkwoord

Beschrijving van andere woorden

Bijvoeglijke naamwoorden worden ook gebruikt om 'zelfstandig naamwoord'-achtige woordjes, bv. persoonlijke voornaamwoorden, gewoon predicatief te beschrijven:

Zelfstandig gebruik van bijvoeglijke naamwoorden

Wanneer een bijvoeglijk naamwoord als toevoegsel dient bij een zelfstandig naamwoord, laat men soms het zelfstandig naamwoord weg. Dan neemt het bijvoeglijk naamwoord als het ware de rol van zelfstandig naamwoord over. Dat kan wanneer de context duidelijk aangeeft welk zelfstandig naamwoord bedoeld wordt:

'Bijvoeglijk naamwoord'-achtige woordjes

Bepaalde Esperantowoorden kunnen de rol van bijvoeglijk naamwoord spelen, zonder dat ze de uitgang -A hebben. Dit zijn met name de tabelwoorden op A, U en ES, het woordje beide en de telwoorden.

  • Tiun straton mi neniam vidis antaŭe.

    Die straat zag ik voordien nooit.

  • Mi korektis ambaŭ erarojn.

    Ik verbeterde beide fouten.

  • Tie loĝas du Hungaroj kaj tri Kanadanoj.

    Daar wonen twee Hongaren en drie Canadezen.

'cool City Duffle' Tommy Jeans Reistas In Zwart vmn0Nw8O
Terug naar boven